
Dziewięć gwiazd wraca
O tej historii
Zimowym świtem Rangi i babcia wspinają się przed brzaskiem na wzgórze, żeby zobaczyć powrót Plejad na niebo i powitać Nowy Rok Maorysów. Pierwszego dnia pada deszcz, drugiego chmury zasłaniają niebo. Czekając, babcia opowiada historię każdej gwiazdy i mówi też o dziadku, za którym tęsknią.
Otwórz w BajkotulankachPrzeczytaj pierwszą stronę
Zimowa noc była bardzo zimna.
Rangi włożył czerwoną wełnianą czapkę dziadka. Czapka była trochę za duża
i zsuwała mu się aż na brwi.
Co dziecko z niej wyniesie
Poznawanie Nowego Roku Maorysów, pamiętanie i dziękowanie
Warto wiedzieć rodzicom
Matariki to gromadka gwiazd, czyli Plejady. Co roku zimą (w Nowej Zelandii w czerwcu i lipcu) pojawia się znów przed świtem nisko na wschodnim niebie, a dla Maorysów oznacza to Nowy Rok; od 2022 roku Matariki jest też świętem państwowym w Nowej Zelandii. Według zestawienia maoryskiego astronoma dr Rangi Mātāmua Matariki ma dziewięć gwiazd z imionami, a każda opiekuje się jedną sprawą: Matariki (gwiezdna matka, dbająca o zdrowie wszystkich), Pōhutukawa (towarzyszy tym, którzy odeszli w tym roku), jedzenie rosnące w ziemi (Tupuānuku), jedzenie rosnące na drzewach i ptaki (Tupuārangi), rzeki i słodka woda (Waitī), morze (Waitā), deszcz (Waipuna-ā-rangi), wiatr (Ururangi) i życzenia (Hiwa-i-te-rangi). Opowieści w różnych plemionach nie są całkiem takie same: Pōhutukawa i Hiwa nie są liczone w każdym plemieniu, a w niektórych miejscach obserwuje się inną gwiazdę, Puangę (Rigel). Przy powitaniu Matariki wszyscy wołają imiona bliskich, którzy odeszli w tym roku, gotują jedzenie w piecu ziemnym, żeby para uniosła się do nieba i „poczęstowała gwiazdy”, i składają życzenia na nowy rok. Sztuczka obserwacji gwiazd z opowieści jest prawdziwa: bardzo słabe gwiazdy, gdy patrzymy prosto na nie, widać gorzej, a gdy spojrzymy trochę obok, kątem oka, widać je lepiej. Przed świtem na górę ubierz się ciepło, idź z dorosłym i po szlaku; gdy pada deszcz, nie idź. Towarzyszymy też dziecku w tęsknocie: strach przed zapomnieniem bierze się z wielkiej miłości; gdy opowiadasz małe historie o tej osobie, wraca jej głos i wygląd.





