Bajkotulanki

Napady złości u dziecka (2–6 lat): skąd się biorą i 6 sposobów, jak reagować

Płacz, bo herbatnik się złamał. Krzyk, bo trzeba skończyć zabawę. Leżenie na podłodze w środku sklepu… Jeśli Twoje dziecko ostatnio wyjątkowo łatwo wybucha, najpierw weź głęboki oddech: napady złości to bardzo częsty etap rozwoju. Najwięcej jest ich u 2–3-latków, a po 4. roku życia zwykle stopniowo ich ubywa. Nie znaczy to, że dziecko jest niegrzeczne ani że źle je wychowujesz.

Wybuchy złości? — Częste u przedszkolaków. 6 sposobów

W tym artykule znajdziesz przyczyny napadów złości, podpowiedzi, co możesz zrobić w trakcie i po wybuchu, a także kilka książeczek, które pomagają dziecku zrozumieć złość.

Skąd się biorą napady złości?

  • Dziecko nie umie jeszcze tego powiedzieć: czuje bardzo dużo, ale brakuje mu słów. Skoro nie potrafi tego wyrazić słowami, płacze, krzyczy i tupie.
  • Umiejętność panowania nad emocjami dopiero się rozwija: dorosły, kiedy się złości, potrafi się powstrzymać. U dziecka ta umiejętność dopiero powoli się kształtuje, więc gdy emocje przyjdą, trudno mu je zatrzymać.
  • Chce samo decydować: dziecko ma coraz więcej własnych pomysłów. Gdy coś nie idzie po jego myśli, łatwo o wybuch.
  • Gorsze samopoczucie: głód, senność, zmęczenie czy choroba sprawiają, że cierpliwość dziecka bardzo szybko się kończy.
  • Zmiany w otoczeniu: początek przedszkola, nowe rodzeństwo czy rozregulowany rytm dnia. Stres także może się objawiać złością.

Co możesz zrobić? 6 sposobów

1. Najpierw uspokój siebie

Gdy dziecko wybucha, najbardziej potrzebuje spokojnego dorosłego. Zwolnij i ścisz głos. Jeśli dorosły też zaczyna krzyczeć, dziecko zwykle jeszcze bardziej się nakręca.

2. Najpierw bezpieczeństwo, potem emocje

Jeśli dziecko rzuca przedmiotami, bije albo może zrobić sobie krzywdę, najpierw odsuń niebezpieczne rzeczy i przenieś dziecko w bezpieczne miejsce. Nie spiesz się z tłumaczeniem. W szczycie emocji dziecko i tak tego nie usłyszy.

3. Pomóż dziecku nazwać uczucia

Powiedz za dziecko prostymi słowami, co czuje: „Jesteś bardzo zły, bo wieża z klocków się przewróciła”. „Chcesz się jeszcze bawić i nie chcesz wracać do domu, prawda?”. Kiedy ktoś trafnie nazwie jego uczucia, dziecko czuje się zrozumiane i powoli uczy się mówić zamiast płakać.

4. Przyjmij emocje, ale trzymaj się zasad

Każde uczucie jest w porządku, ale zachowanie ma swoje granice. Możesz powiedzieć: „Możesz się złościć, ale nie wolno bić”. Zanim powiesz „nie”, dobrze się zastanów. A kiedy już to powiesz, a dziecko płacze, bo chce coś dostać, łagodnie trzymaj się swojej decyzji. Nie ustępuj tylko dlatego, że płacz jest głośny. Inaczej dziecko się nauczy, że „im większa awantura, tym lepiej działa”.

5. Porozmawiajcie, gdy emocje opadną

Gdy dziecko się uspokoi, przytul je i krótko porozmawiajcie o tym, co się wydarzyło i co można zrobić następnym razem, gdy przyjdzie złość. Dopiero wtedy dziecko jest w stanie słuchać i chętniej razem z Tobą szuka rozwiązań.

6. Ćwiczcie „sposoby na uspokojenie” na co dzień

Kiedy dziecko ma dobry humor, ćwiczcie razem: głęboki oddech, liczenie do pięciu, przytulenie pluszaka, chwila w cichym kąciku. Możesz też ograniczać sytuacje, które łatwo wywołują wybuch. Na przykład przed wyjściem z domu daj dziecku coś do jedzenia, a przed wyjściem z placu zabaw uprzedź: „Jeszcze jeden raz i wracamy do domu”.

Książeczki dla dzieci, które często się złoszczą

Dzięki historyjkom dziecko widzi, „jak wygląda złość”. Łatwiej mu wtedy powiedzieć, co czuje, i nauczyć się, co może zrobić, gdy się złości:

  • Mały zły wulkan (2–3 lata): Złość wybucha jak wulkan. Wydech pomaga zmniejszyć ogień.
  • Prognoza pogody uczuć (2–3 lata): Nastrój Qingqing jest jak pogoda: radość to słońce, smutek deszcz, złość grzmoty, a ktoś jest przy niej, gdy czeka na słońce.
  • Kameleon i burzowy brzuch (3–4 lata): Gdy się złości, w brzuchu zbierają się ciemne chmury. Uczy się najpierw zatrzymać.
  • Robot się przegrzał (3–4 lata): Mały robot ze złości przegrzewa się i dymi. Uczy się włączać chłodzenie: głęboko oddychać i liczyć do pięciu.
  • Termometr uczuć (3–4 lata): Od spokoju do wielkiej złości. Kolory termometru pomagają nazwać uczucia.
  • Kiedy się złoszczę, mogę… (5–6 lat): Koło wyboru pokazuje, co wolno, a czego nie wolno robić w złości.

Więcej książeczek znajdziesz w tematach „Złość” oraz „Rozpoznawanie i nazywanie emocji”.

Najczęstsze pytania

Dziecko robi awanturę w miejscu publicznym. Czy od razu się zgodzić?

Nie warto zgadzać się na coś, na co wcześniej się nie zgodziłeś, tylko po to, żeby dziecko przestało. Możesz najpierw zabrać dziecko w spokojniejsze miejsce, gdzie jest mniej ludzi, i poczekać przy nim, aż emocje opadną. Potem łagodnie trzymaj się swojej wcześniejszej decyzji.

Czy podczas napadu złości można dziecko ignorować?

Możesz nie odpowiadać na nierozsądne żądania, ale dziecko nie może poczuć się porzucone. Zostań w pobliżu i daj mu znać: „Jestem tutaj. Porozmawiamy, jak trochę się uspokoisz”. Jednocześnie pilnuj bezpieczeństwa. Jeśli jednak dziecko bije, gryzie albo rzuca przedmiotami, nie można tego zignorować. Trzeba od razu łagodnie, ale stanowczo je powstrzymać.

Kiedy z napadami złości warto zwrócić się do specjalisty?

Zwykle napadów złości ubywa w miarę, jak dziecko rozwija mowę i uczy się panować nad sobą. Jeśli wybuchy są coraz częstsze i coraz dłuższe, dziecko często krzywdzi siebie lub innych, dzieje się tak i w domu, i w przedszkolu, albo utrudnia to już chodzenie do przedszkola czy codzienne życie rodziny, warto porozmawiać z pediatrą lub psychiatrą dziecięcym. Wizyta u lekarza to nie przyklejanie etykietki, tylko jeszcze jedna osoba, która może pomóc.

Źródła


Kiedy znów wyjdzie słońce, przeczytajcie razem jakąś historyjkę. W Bajkotulankach znajdziesz ponad 600 książeczek dla dzieci w wieku 2–6 lat, dobranych według wieku. Możesz wybrać historię, która pasuje do tego, przez co Twoje dziecko teraz przechodzi.

Książeczki do wspólnego czytania

Powiązane tematy

Wszystkie tematy

Przeczytajcie dziś wieczorem jedną razem

Bezpłatne pobranie. Działa na telefonach i tabletach.