Trẻ không chịu chia sẻ, hay giành đồ chơi phải làm sao? 6 cách dạy bé 2–6 tuổi biết chia sẻ và chờ lượt
“Cái này của con!” “Con lấy trước mà!” Bạn đến nhà chơi, con lại ôm khư khư đồ chơi không buông, hoặc cứ thấy món gì trên tay người khác là chạy tới giành? Bố mẹ đừng vội lo: trẻ 2–3 tuổi chưa chịu chia sẻ là chuyện rất thường gặp, trẻ 4–6 tuổi cũng vẫn đang tập dần. Chia sẻ là kỹ năng cần học từ từ.

Bài viết này tổng hợp lý do vì sao trẻ chưa thích chia sẻ, bố mẹ có thể dạy con thế nào, cùng vài cuốn sách tranh về chia sẻ để đọc cùng con.
Vì sao trẻ không chịu chia sẻ?
- Khái niệm “của con” đang hình thành: Khoảng 2 tuổi, trẻ bắt đầu biết “đây là đồ của mình”. Giữ khư khư đồ của mình cũng là cách con đang tìm hiểu về bản thân.
- Còn khó đặt mình vào vị trí người khác: Trẻ vẫn đang học rằng “người khác cũng có cảm xúc”. Càng nhỏ, con càng khó nghĩ đến cảm giác của bạn khi chính mình đang muốn một thứ gì đó.
- Chưa có khái niệm về thời gian: Với trẻ, “cho mượn” dường như đồng nghĩa với “mất luôn”, con chưa hiểu rằng lát nữa sẽ được trả lại.
- Muốn là muốn ngay: Chờ đợi cần sự kiên nhẫn, mà đây cũng là điều trẻ tuổi mầm non đang tập.
- Món đồ đặc biệt yêu thích: Đứa trẻ nào cũng có những “báu vật” không nỡ rời tay, giống như người lớn cũng chưa chắc muốn cho ai mượn điện thoại của mình.
Bố mẹ có thể làm gì? 6 cách
1. Dạy “chờ lượt” trước, chưa cần bắt con “cho đi”
Với trẻ nhỏ, “một lượt con, một lượt bạn” dễ hiểu hơn “chia cho người khác”. Bố mẹ có thể nói: “Con chơi xong lượt này thì đến lượt em nhé”, để con biết đồ chơi rồi sẽ quay về với mình.
2. Cho con thấy rõ thời gian chờ
Trẻ chưa có khái niệm về thời gian, nên bố mẹ có thể dùng cách đếm số, đồng hồ cát, đồng hồ hẹn giờ, hoặc “trượt cầu trượt ba lần thì đổi người”. Khi nhìn thấy được điểm kết thúc, việc chờ đợi sẽ bớt khó khăn hơn.
3. Tôn trọng “báu vật” của con
Trước khi bạn đến chơi, hãy để con cất đi một hai món đồ con quý nhất, rồi mới lấy những đồ chơi khác ra chơi chung. Khi thấy cảm xúc của mình được tôn trọng, con sẽ dễ sẵn lòng chia sẻ những món còn lại hơn.
4. Khi có giành giật, người lớn tạm dừng lại trước
Khi con giành đồ chơi hoặc bị giành, bố mẹ hãy ngồi xuống ngang tầm con, tạm dừng tình huống lại và nói ra cảm xúc của cả hai bên: “Con rất muốn chơi xe ô tô, em cũng đang chơi dở.” Sau đó dạy con dùng lời nói: “Cho tớ chơi với được không?” “Tớ đang chơi, lát nữa tớ đưa cậu nhé.”
5. Người lớn làm mẫu cho con xem
Trẻ rất giỏi bắt chước. Hằng ngày, bố mẹ có thể làm mẫu: “Mẹ chia cho con một nửa cái bánh quy nhé”, “Mình thay phiên nhau bấm nút thang máy nhé”. Ở nhà, hãy chơi nhiều trò cần thay phiên như ném bóng, xếp khối gỗ, con sẽ tập dần qua trò chơi.
6. Thấy con làm được thì khen cụ thể
Khi con chủ động chờ lượt hoặc chia sẻ, hãy nói cụ thể điều con đã làm: “Lúc nãy con cho em chơi trước, em vui lắm đấy.” Để con cảm nhận được niềm vui mà việc chia sẻ mang lại sẽ hiệu quả hơn là cứ liên tục yêu cầu.
Sách tranh giúp bé học cách chia sẻ
Qua câu chuyện, con thấy được “chờ lượt” và “chia sẻ” diễn ra thế nào, lần sau gặp tình huống tương tự, con sẽ biết mình có thể nói gì:
- Khủng long nhỏ biết chia sẻ (2–3 tuổi): Khủng long bạo chúa nhỏ ôm chặt bóng, cuối cùng học được “một lượt cậu, một lượt tớ”.
- Đến lượt cậu rồi (2–3 tuổi): Chơi xích đu, đếm đến mười rồi đổi lượt.
- Cả tám tay bạch tuộc đều muốn chơi (3–4 tuổi): Tám tay ôm đầy đồ chơi, lại chẳng chơi được món nào.
- Em trai giành đồ chơi của con (3–4 tuổi): Em trai cứ giành khối gỗ, chị giận lắm, rồi học nói “chị đang chơi, lát nữa cho em”.
- Cho bạn mượn chơi, nhớ trả nhé (4–5 tuổi): Hẹn giờ trước khi mượn đồ chơi, nói cảm ơn khi trả lại.
- Bài học sẻ chia của robot biến hình (5–6 tuổi): Robot nào cũng muốn bánh xe mới nhất, rồi học cách thay phiên dùng và cùng sửa chữa.
Xem thêm sách trong chủ đề “Chia sẻ và luân phiên”.
Câu hỏi thường gặp
Con không chịu chia sẻ, có nên ép con đưa đồ chơi cho bạn không?
Không nên giật đồ chơi từ tay con để đưa cho người khác, vì như vậy con sẽ khó học được cách chờ lượt. Cách tốt hơn là dạy con thay phiên, thỏa thuận trước thời gian, để con tự đưa đồ chơi cho bạn.
Con cứ giành đồ chơi của bạn khác, phải làm sao?
Trước hết hãy trả đồ chơi lại cho bạn nhỏ đang chơi, rồi giúp con nói ra cảm giác muốn chơi của mình và dạy con dùng lời nói: “Cho tớ mượn được không?” Nếu bạn vẫn đang chơi, hãy cùng con chờ, hoặc tìm món khác chơi trước.
Khi nào nên tìm chuyên gia để trao đổi?
Kỹ năng chia sẻ và chờ lượt sẽ tiến bộ dần theo tuổi, phần lớn trẻ khoảng 5 tuổi đã biết thay phiên khi chơi. Nếu sau 3 tuổi con vẫn rất ít chơi cùng các bạn khác, hoặc thường xuyên đánh làm đau người khác, và cô giáo ở trường mầm non cũng nhận thấy điều tương tự, bố mẹ không cần chờ đợi, có thể trao đổi trước với bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia về phát triển trẻ em.
Tài liệu tham khảo
Đọc xong câu chuyện, cùng con chơi một trò “chờ lượt” nhé. Ôm Sách có hơn 600 cuốn sách tranh cho bé 2–6 tuổi, được phân chia theo độ tuổi, bố mẹ có thể chọn truyện phù hợp với những gì con đang trải qua.





