Dziecko nie chce się dzielić zabawkami i je zabiera? 6 sposobów, jak uczyć dzielenia się i czekania na swoją kolej (2–6 lat)
„To moje!”, „Ja miałem pierwszy!”. Przychodzą goście z dziećmi, a wasze dziecko kurczowo trzyma zabawki albo wyrywa innym wszystko, co tylko zobaczy w ich rękach? Spokojnie, nie ma się czym od razu martwić: dwu- i trzylatki bardzo często nie chcą się dzielić, a dzieci w wieku 4–6 lat wciąż się tego uczą. Dzielenie się to umiejętność, która rozwija się stopniowo.

Z tego artykułu dowiecie się, dlaczego dzieci nie lubią się dzielić, jak możecie je tego uczyć i jakie książeczki o dzieleniu się warto razem przeczytać.
Dlaczego dziecko nie chce się dzielić?
- Właśnie kształtuje się poczucie „moje”: Około drugiego roku życia dziecko zaczyna rozumieć, że „to jest moja rzecz”. Pilnując swoich rzeczy, poznaje samo siebie.
- Trudno mu jeszcze spojrzeć na sytuację oczami innych: Dziecko dopiero się uczy, że inni też mają uczucia. Im jest młodsze, tym trudniej mu pamiętać o uczuciach kolegi, kiedy samo czegoś bardzo chce.
- Nie ma jeszcze poczucia czasu: Dla dziecka „pożyczyć” często znaczy tyle co „stracić”. Nie wie, że za chwilę zabawka do niego wróci.
- Jak czegoś chce, to od razu: Czekanie wymaga cierpliwości, a tego przedszkolaki dopiero się uczą.
- Ulubione skarby: Każde dziecko ma rzeczy, których szkoda mu oddać. Dorośli też nie zawsze chętnie pożyczają komuś swój telefon.
Co mogą zrobić rodzice? 6 sposobów
1. Najpierw uczcie zabawy „na zmianę”, nie wymagajcie od razu oddawania
Dla maluszka zasada „raz ty, raz ja” jest łatwiejsza do zrozumienia niż „daj komuś”. Możecie powiedzieć: „Jak skończysz tę rundę, teraz kolej brata”. Dziecko wie wtedy, że zabawka do niego wróci.
2. Pokażcie czekanie tak, żeby było je widać
Dziecko nie ma jeszcze poczucia czasu, więc pomóc może liczenie, klepsydra, minutnik albo zasada „trzy razy na zjeżdżalni i zmiana”. Kiedy widać koniec czekania, łatwiej wytrzymać.
3. Uszanujcie skarby dziecka
Zanim przyjdą goście, pozwólcie dziecku schować jedną czy dwie rzeczy, których najbardziej szkoda mu oddać, a resztę zabawek wyjmijcie do wspólnej zabawy. Kiedy dziecko czuje, że jego uczucia są szanowane, chętniej dzieli się innymi rzeczami.
4. Kiedy ktoś wyrywa zabawkę, dorosły najpierw zatrzymuje sytuację
Kiedy dziecko zabiera zabawkę albo ktoś zabiera ją jemu, kucnijcie i najpierw przerwijcie sytuację, a potem nazwijcie uczucia obu stron: „Bardzo chcesz pobawić się autkiem, a brat jeszcze się nim bawi”. Potem uczcie dziecko mówić o tym słowami: „Czy teraz ja mogę?”, „Jeszcze się bawię, dam ci za chwilę”.
5. Pokazujcie dziecku, jak to się robi
Dzieci świetnie naśladują. Na co dzień możecie dawać przykład: „Mama da ci połowę swojego ciastka”, „Naciskamy guzik w windzie na zmianę”. Grajcie w domu w zabawy, w których trzeba czekać na swoją kolej, na przykład w rzucanie piłki albo budowanie wieży z klocków. Dziecko będzie ćwiczyć w trakcie zabawy.
6. Chwalcie konkretnie, kiedy to zauważycie
Kiedy dziecko samo czeka na swoją kolej albo się dzieli, powiedzcie konkretnie, co zauważyliście: „Pozwoliłeś siostrze bawić się pierwszej, ale się ucieszyła”. Kiedy dziecko czuje, jak miło jest się podzielić, działa to lepiej niż ciągłe upominanie.
Książeczki, które pomagają uczyć się dzielenia
Dzięki historyjkom dziecko widzi, jak wygląda zabawa „na zmianę” i dzielenie się. Następnym razem łatwiej mu będzie wiedzieć, co powiedzieć:
- Dinozaurek umie się dzielić (2–3 lata): Mały tyranozaur nie wypuszcza piłki z łap. W końcu uczy się zasady: raz ty, raz ja.
- Teraz twoja kolej (2–3 lata): Na huśtawce liczymy do dziesięciu i zmieniamy się.
- Wszystkie osiem ramion ośmiornicy chce się bawić (3–4 lata): Osiem ramion pełnych zabawek sprawia, że nie można bawić się niczym.
- Braciszek zabiera moje zabawki (3–4 lata): Braciszek wciąż zabiera klocki. Siostra bardzo się złości, ale uczy się mówić: „Jeszcze się bawię, dam ci za chwilę”.
- Pożyczę ci, ale oddaj (4–5 lat): Przed pożyczeniem zabawki ustalamy czas, a oddając ją, mówimy dziękuję.
- Lekcja dzielenia się dla robotów (5–6 lat): Każdy robot chce najnowsze koło. Uczą się korzystać na zmianę i wspólnie je naprawiać.
Więcej książeczek znajdziecie w temacie „Dzielenie się i czekanie na swoją kolej”.
Najczęstsze pytania
Dziecko nie chce się dzielić. Czy zmuszać je, żeby oddało zabawkę?
Nie zaleca się zabierania dziecku zabawki z rąk i dawania jej komuś innemu, bo wtedy trudniej mu nauczyć się zabawy na zmianę. Lepiej uczyć czekania na swoją kolej i umawiać się na czas, tak żeby dziecko samo oddało zabawkę.
Dziecko ciągle zabiera innym zabawki. Co robić?
Najpierw oddajcie zabawkę dziecku, które się nią bawiło. Potem pomóżcie dziecku, które ją zabrało, nazwać, jak bardzo jej chciało, i nauczcie je prosić słowami: „Pożyczysz mi?”. Jeśli drugie dziecko wciąż się bawi, poczekajcie razem albo najpierw znajdźcie coś innego do zabawy.
Kiedy warto porozmawiać ze specjalistą?
Dzielenie się i czekanie na swoją kolej przychodzą stopniowo, z wiekiem. Większość dzieci około piątego roku życia potrafi podczas zabawy czekać na swoją kolej. Jeśli dziecko po trzecich urodzinach wciąż rzadko bawi się z innymi dziećmi albo często robi innym krzywdę, a nauczyciele w przedszkolu też to zauważają, nie czekajcie. Możecie najpierw porozmawiać z pediatrą albo specjalistą od rozwoju dziecka.
Źródła
Po przeczytaniu historyjki zagrajcie razem w jakąś grę „na zmianę”. W aplikacji Bajkotulanki znajdziecie ponad 600 książeczek obrazkowych dla dzieci w wieku 2–6 lat, podzielonych według wieku. Możecie wybrać historię, która pasuje do tego, z czym dziecko mierzy się teraz.





