กอดนิทาน

ลูกไม่ยอมแบ่งของเล่น ชอบแย่งของ ทำอย่างไรดี? 6 วิธีสอนเด็ก 2–6 ปีให้รู้จักแบ่งปันและผลัดกัน

"อันนี้ของหนู!" "หนูได้ก่อน!" เพื่อนมาเล่นที่บ้าน แต่ลูกกลับกอดของเล่นแน่นไม่ยอมปล่อย หรือเห็นของในมือคนอื่นปุ๊บก็เข้าไปแย่งปั๊บ? อย่าเพิ่งกังวลนะคะ เด็ก 2–3 ปีไม่ยอมแบ่งของเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย ส่วนเด็ก 4–6 ปีก็ยังค่อย ๆ ฝึกอยู่ การแบ่งปันเป็นทักษะที่ต้องใช้เวลาเรียนรู้

ไม่ยอมแบ่งปันแย่งของเล่น? — 6 วิธีฝึกแบ่งปันและผลัดกันเล่น

บทความนี้รวบรวมสาเหตุที่เด็กไม่ชอบแบ่งของ วิธีที่พ่อแม่สอนลูกได้ และนิทานเรื่องการแบ่งปันที่เหมาะจะอ่านไปพร้อมกับลูก

ทำไมลูกถึงไม่ยอมแบ่งของ?

  • เพิ่งเริ่มรู้จักคำว่า "ของฉัน": ราว ๆ 2 ขวบ เด็กเริ่มรู้ว่า "นี่คือของของฉัน" การหวงของตัวเองคือส่วนหนึ่งของการรู้จักตัวเอง
  • ยังมองจากมุมของคนอื่นได้ยาก: เด็กยังเรียนรู้อยู่ว่า "คนอื่นก็มีความรู้สึกเหมือนกัน" ยิ่งเด็กเล็ก ก็ยิ่งยากที่จะนึกถึงใจเพื่อนในตอนที่ตัวเองอยากได้
  • ยังไม่เข้าใจเรื่องเวลา: สำหรับเด็ก "ให้ยืม" ก็เหมือน "หายไปเลย" ไม่รู้ว่าอีกเดี๋ยวก็จะได้คืน
  • อยากได้ก็อยากได้เดี๋ยวนี้: การรอต้องใช้ความอดทน ซึ่งเป็นสิ่งที่เด็กวัยก่อนเข้าเรียนกำลังฝึกอยู่
  • เป็นของที่รักมากเป็นพิเศษ: เด็กทุกคนมีของรักที่ไม่อยากให้ใคร เหมือนผู้ใหญ่เองก็ไม่ได้อยากให้ใครยืมโทรศัพท์เสมอไป

พ่อแม่ทำอะไรได้บ้าง? 6 วิธี

1. สอน "ผลัดกัน" ก่อน ไม่ต้องรีบให้ลูก "ยกให้คนอื่น"

สำหรับเด็กเล็ก "ตาเธอที ตาฉันที" เข้าใจง่ายกว่า "แบ่งให้คนอื่น" ลองพูดว่า "หนูเล่นรอบนี้เสร็จแล้ว ก็ถึงตาน้องนะ" ให้ลูกรู้ว่าของเล่นจะกลับมาหาเขาอีก

2. ทำให้การรอเป็นสิ่งที่มองเห็นได้

เด็กยังไม่เข้าใจเรื่องเวลา ลองใช้การนับเลข นาฬิกาทราย ตัวจับเวลา หรือ "เล่นสไลเดอร์ครบสามรอบแล้วเปลี่ยนคน" เมื่อมองเห็นจุดสิ้นสุด การรอก็ไม่ยากเกินไป

3. เคารพของรักของลูก

ก่อนเพื่อนมาเล่น ให้ลูกเก็บของที่หวงที่สุดสักหนึ่งหรือสองชิ้นไว้ก่อน แล้วค่อยเอาของเล่นอื่นออกมาเล่นด้วยกัน เมื่อลูกรู้สึกว่าความรู้สึกของตัวเองได้รับการเคารพ ก็จะยอมแบ่งของอย่างอื่นได้ง่ายขึ้น

4. เมื่อมีการแย่งกัน ผู้ใหญ่หยุดสถานการณ์ก่อน

เมื่อลูกแย่งของเล่นหรือถูกแย่ง ให้ผู้ใหญ่ย่อตัวลงหยุดสถานการณ์ไว้ก่อน แล้วพูดถึงความรู้สึกของทั้งสองฝ่าย เช่น "หนูอยากเล่นรถมากเลย แต่น้องก็ยังเล่นอยู่" จากนั้นสอนให้ลูกใช้คำพูด เช่น "ขอหนูเล่นบ้างได้ไหม?" "ฉันยังเล่นอยู่ เดี๋ยวให้นะ"

5. ผู้ใหญ่ทำให้ดูเป็นตัวอย่าง

เด็กเลียนแบบเก่งมาก พ่อแม่ทำให้ดูได้ในชีวิตประจำวัน เช่น "แม่แบ่งขนมให้หนูครึ่งหนึ่งนะ" "เราผลัดกันกดปุ่มลิฟต์กัน" และชวนเล่นเกมที่ต้องผลัดกันที่บ้านบ่อย ๆ เช่น โยนบอล ต่อบล็อก ลูกจะได้ฝึกผ่านการเล่น

6. เห็นเมื่อไรก็ชมให้ชัดเจน

เมื่อลูกผลัดกันหรือแบ่งปันเอง ให้พูดออกมาให้ชัดว่า "เมื่อกี้หนูให้น้องเล่นก่อน น้องดีใจมากเลย" การให้ลูกได้สัมผัสความรู้สึกดีที่มาจากการแบ่งปัน ได้ผลกว่าการคอยสั่งให้แบ่งอยู่ตลอด

นิทานที่เหมาะกับการเรียนรู้เรื่องแบ่งปัน

เมื่อได้เห็นผ่านเรื่องเล่าว่า "การผลัดกัน" และ "การแบ่งปัน" ทำอย่างไร ครั้งหน้าที่เจอสถานการณ์จริง ลูกจะรู้ว่าควรพูดอย่างไร:

  • ไดโนเสาร์น้อยรู้จักแบ่งปัน (2~3 ปี): ทีเร็กซ์น้อยกอดลูกบอลไม่ยอมปล่อย ในที่สุดก็เรียนรู้ว่า “ตาเธอที ตาฉันที”
  • ถึงตาเธอแล้ว (2~3 ปี): แกว่งชิงช้า นับถึงสิบแล้วเปลี่ยนคน
  • แปดแขนของปลาหมึกสายน้อยอยากเล่นหมดเลย (3~4 ปี): แปดแขนกอดของเล่นเต็ม กลับเล่นอะไรไม่ได้เลย
  • น้องชายแย่งของเล่นหนู (3~4 ปี): น้องชายแย่งบล็อกไม่หยุด พี่สาวโกรธมาก แล้วเรียนรู้ว่า “ฉันยังเล่นอยู่ เดี๋ยวให้นะ”
  • ให้ยืมเล่นแล้ว ต้องคืนนะ (4~5 ปี): ก่อนยืมของเล่นตกลงเวลากัน ตอนคืนพูดขอบคุณ
  • บทเรียนแบ่งปันของหุ่นยนต์แปลงร่าง (5~6 ปี): หุ่นยนต์ทุกตัวอยากได้ล้อรุ่นใหม่ จึงเรียนรู้ที่จะผลัดกันใช้และช่วยกันซ่อม

ดูหนังสือเพิ่มเติมได้ในหัวข้อ "แบ่งปันและผลัดกัน"

คำถามที่พบบ่อย

ลูกไม่ยอมแบ่ง ควรบังคับให้ยกของเล่นให้คนอื่นไหม?

ไม่แนะนำให้หยิบของเล่นจากมือลูกไปให้คนอื่นตรง ๆ เพราะแบบนี้ลูกจะเรียนรู้เรื่องการผลัดกันได้ยากขึ้น วิธีที่ดีกว่าคือสอนให้ผลัดกัน ตกลงเวลากันก่อน แล้วให้ลูกเป็นคนส่งของเล่นให้เพื่อนเอง

ลูกชอบแย่งของเล่นคนอื่นตลอด ควรทำอย่างไร?

คืนของเล่นให้เด็กที่ถืออยู่ก่อน แล้วอยู่ข้าง ๆ ลูกที่แย่ง ช่วยให้เขาพูดความรู้สึกที่อยากได้ออกมา สอนให้ใช้คำพูดว่า "ขอยืมหน่อยได้ไหม?" ถ้าอีกฝ่ายยังเล่นอยู่ ก็รอไปด้วยกันกับลูก หรือหาอย่างอื่นเล่นไปก่อน

กรณีไหนควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ?

การแบ่งปันและการผลัดกันจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามวัย เด็กส่วนใหญ่ราว 5 ขวบจะผลัดกันเวลาเล่นเกมได้ ถ้าลูกอายุเกิน 3 ขวบแล้วยังแทบไม่เล่นกับเด็กคนอื่น หรือทำร้ายคนอื่นบ่อย ๆ และคุณครูก็สังเกตเห็นแบบเดียวกัน ไม่ต้องรอ ปรึกษากุมารแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กได้เลย

แหล่งอ้างอิง


อ่านนิทานจบแล้ว มาเล่นเกม "ผลัดกัน" ด้วยกันนะ กอดนิทานมีนิทานภาพมากกว่า 600 เล่มสำหรับเด็ก 2–6 ปี แบ่งตามช่วงวัย เลือกเรื่องให้เข้ากับสิ่งที่ลูกกำลังเจออยู่ได้เลย

หนังสือภาพที่เหมาะจะอ่านด้วยกัน

ไดโนเสาร์น้อยรู้จักแบ่งปัน

2~3 ปี

ทีเร็กซ์น้อยกอดลูกบอลไม่ยอมปล่อย ในที่สุดก็เรียนรู้ว่า “ตาเธอที ตาฉันที”

ถึงตาเธอแล้ว

2~3 ปี

แกว่งชิงช้า นับถึงสิบแล้วเปลี่ยนคน

แปดแขนของปลาหมึกสายน้อยอยากเล่นหมดเลย

3~4 ปี

แปดแขนกอดของเล่นเต็ม กลับเล่นอะไรไม่ได้เลย

น้องชายแย่งของเล่นหนู

3~4 ปี

น้องชายแย่งบล็อกไม่หยุด พี่สาวโกรธมาก แล้วเรียนรู้ว่า “ฉันยังเล่นอยู่ เดี๋ยวให้นะ”

ให้ยืมเล่นแล้ว ต้องคืนนะ

4~5 ปี

ก่อนยืมของเล่นตกลงเวลากัน ตอนคืนพูดขอบคุณ

บทเรียนแบ่งปันของหุ่นยนต์แปลงร่าง

5~6 ปี

หุ่นยนต์ทุกตัวอยากได้ล้อรุ่นใหม่ จึงเรียนรู้ที่จะผลัดกันใช้และช่วยกันซ่อม

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

ทุกหัวข้อ

คืนนี้ อ่านด้วยกันสักเล่ม

ดาวน์โหลดฟรี อ่านได้ทั้งมือถือและแท็บเล็ต