Kind wil niet delen en pakt speelgoed af? 6 tips om delen en op je beurt wachten te leren (2–6 jaar)
“Dat is van mij!” “Ik had hem eerst!” Er komt een vriendje spelen, maar je kind klemt het speelgoed stevig vast, of grist meteen weg wat een ander in zijn handen heeft? Maak je niet meteen zorgen: niet willen delen is heel gewoon bij kinderen van 2–3 jaar, en ook kinderen van 4–6 jaar zijn er nog volop mee aan het oefenen. Delen is iets wat je stap voor stap leert.

In dit artikel lees je waarom kinderen niet graag delen, hoe je het ze kunt leren en welke prentenboeken je samen kunt lezen.
Waarom wil mijn kind niet delen?
- Het begrip “van mij” ontstaat: rond 2 jaar beginnen kinderen te snappen dat iets “van mij” is. Hun spullen beschermen hoort bij het ontdekken van wie ze zelf zijn.
- Zich verplaatsen in een ander is nog lastig: kinderen leren nog dat “anderen ook gevoelens hebben”. Hoe jonger, hoe moeilijker het is om aan een vriendje te denken als ze zelf iets heel graag willen.
- Nog geen besef van tijd: voor een kind lijkt “uitlenen” hetzelfde als “kwijt zijn”. Ze weten nog niet dat ze het straks terugkrijgen.
- Iets willen, en dan meteen: wachten vraagt geduld, en dat is precies wat peuters en kleuters nog aan het oefenen zijn.
- Echte lievelingsspullen: elk kind heeft schatten die het niet kwijt wil, net zoals volwassenen ook niet zomaar hun telefoon uitlenen.
Wat kun je als ouder doen? 6 tips
1. Leer eerst “om de beurt”, en vraag niet meteen om iets weg te geven
Voor kleine kinderen is “jij een keer, ik een keer” makkelijker te begrijpen dan “iets aan een ander geven”. Zeg bijvoorbeeld: “Als jij deze keer klaar bent, is je broertje aan de beurt.” Zo weet je kind dat het speelgoed terugkomt.
2. Maak het wachten zichtbaar
Kinderen hebben nog geen besef van tijd. Tel samen, gebruik een zandloper of een timer, of spreek af: “Drie keer van de glijbaan, dan is de volgende.” Als ze het einde kunnen zien, is wachten een stuk minder moeilijk.
3. Respecteer de schatten van je kind
Laat je kind vóór een speelafspraak eerst de een of twee spullen opruimen die het écht niet wil delen, en zet daarna het andere speelgoed klaar om samen mee te spelen. Als een kind merkt dat zijn gevoel serieus genomen wordt, is het eerder bereid de rest te delen.
4. Wordt er gegrist? Zet het eerst even op pauze
Als je kind speelgoed afpakt of er zelf iets afgepakt krijgt, ga dan eerst door je knieën en zet de situatie even stil. Benoem hoe beide kinderen zich voelen: “Jij wilt heel graag met de auto spelen, en je broertje speelt er nog mee.” Leer je kind daarna om het met woorden te zeggen: “Mag ik nu?” “Ik speel er nog mee. Straks mag jij.”
5. Doe het zelf voor
Kinderen zijn sterke na-apers. Laat in het dagelijks leven zien hoe het moet: “Ik deel mijn koekje met jou, jij krijgt de helft” of “We drukken om de beurt op de liftknop.” Speel thuis vaak spelletjes waarbij je om de beurt gaat, zoals een bal overgooien of een toren bouwen. Zo oefent je kind al spelend.
6. Zie je het gebeuren? Geef een concreet compliment
Gaat je kind uit zichzelf om de beurt of deelt het iets, benoem dat dan concreet: “Je liet je zusje net eerst spelen, ze was er zó blij mee.” Als je kind merkt hoe fijn delen voelt, werkt dat beter dan er steeds om te vragen.
Prentenboeken over delen
In een verhaal zien kinderen hoe “om de beurt” en “delen” in de praktijk gaan. Daardoor weten ze de volgende keer beter wat ze kunnen zeggen:
- Kleine dino leert delen (2–3 jaar): Kleine T. rex houdt de bal stevig vast, maar leert uiteindelijk “jij een keer, ik een keer”.
- Nu ben jij aan de beurt (2–3 jaar): Schommelen en tot tien tellen, dan is de volgende aan de beurt.
- Alle acht armen van Octo willen spelen (3–4 jaar): Met acht armen vol speelgoed kan Octo juist nergens mee spelen.
- Mijn broertje grist mijn speelgoed weg (3–4 jaar): Het broertje pakt steeds blokken af. Zijn grote zus wordt boos en leert zeggen: “Ik speel er nog mee. Straks mag jij.”
- Je mag hem lenen, maar geef hem terug (4–5 jaar): Spreek af hoelang je speelgoed leent en zeg dankjewel als je het teruggeeft.
- Delen met de transformerende robots (5–6 jaar): Alle robots willen het nieuwste wiel. Ze leren om de beurt gebruiken en samen repareren.
Meer boeken vind je bij het thema “Delen en op je beurt wachten”.
Veelgestelde vragen
Mijn kind wil niet delen. Moet ik het dwingen om speelgoed af te geven?
Het is beter om het speelgoed niet zomaar uit de handen van je kind te pakken en aan een ander te geven. Zo leert je kind juist minder goed hoe om de beurt gaan werkt. Leer je kind liever om de beurt te spelen, spreek samen af hoelang het duurt en laat je kind het speelgoed zelf doorgeven.
Mijn kind pakt steeds speelgoed van anderen af. Wat kan ik doen?
Geef het speelgoed eerst terug aan het kind dat ermee speelde. Help daarna je eigen kind om onder woorden te brengen dat het iets graag wil, en leer het om te vragen: “Mag ik hem lenen?” Speelt het andere kind er nog mee, wacht dan samen of zoek eerst iets anders om mee te spelen.
Wanneer is het goed om met een deskundige te praten?
Delen en om de beurt gaan wordt met de jaren vanzelf beter; de meeste kinderen gaan rond hun 5e om de beurt als ze samen een spelletje doen. Speelt je kind na zijn 3e nog maar weinig met andere kinderen, doet het anderen vaak pijn, en ziet de leerkracht of pedagogisch medewerker hetzelfde? Wacht dan niet af en bespreek het met de huisarts, de jeugdarts van het consultatiebureau of een deskundige op het gebied van kindontwikkeling.
Bronnen
Speel na het voorlezen samen een spelletje waarbij je om de beurt gaat. Voorleeskus heeft meer dan 600 prentenboeken voor kinderen van 2–6 jaar, ingedeeld per leeftijd, zodat je een verhaal kunt kiezen dat past bij waar je kind nu mee bezig is.





