กอดนิทาน

ลูกเลือกกิน ทำอย่างไรดี? สาเหตุที่เด็ก 2–6 ปีเลือกกิน และ 6 วิธีที่ไม่ต้องบังคับ

"คายผักออกมา" "หนูจะกินแค่ข้าวเปล่า" "อันนี้หน้าตาแปลกจัง" ถึงเวลากินข้าวทีไรก็เหมือนออกรบทุกที ก่อนอื่นสบายใจได้เลย การเลือกกินเป็นช่วงที่พบบ่อยมากในเด็ก 2–6 ปี เด็กหลายคนก็ผ่านช่วงนี้ และไม่ได้แปลว่าพ่อแม่ทำอะไรผิด

ลูกเลือกกินทำยังไงดี? — ไม่ต้องบังคับ กับ 6 วิธีที่ได้ผล

บทความนี้รวบรวมสาเหตุที่ลูกเลือกกิน สิ่งที่พ่อแม่ทำได้บนโต๊ะอาหาร และนิทานเรื่องการกินที่เหมาะจะอ่านด้วยกัน

ทำไมลูกถึงเลือกกิน?

  • ระแวงอาหารใหม่: เด็กวัยนี้เห็นของที่ไม่เคยกินมักจะปฏิเสธไว้ก่อน เป็นปฏิกิริยาปกป้องตัวเองตามธรรมชาติ
  • ไวต่อรสชาติและสัมผัสในปาก: ผักที่ขมนิด ๆ หรือเนื้อสัมผัสนิ่ม ๆ ลื่น ๆ เด็กอาจรู้สึกชัดกว่าผู้ใหญ่
  • อยากตัดสินใจเอง: เด็กกำลังเรียนรู้ว่า "หนูพูดว่าไม่เอาได้" และการกินข้าวเป็นไม่กี่เรื่องที่เขาเลือกเองได้
  • ความอยากอาหารเปลี่ยนไปเป็นเรื่องปกติ: พ้นวัยทารกแล้ว เด็กจะโตช้าลง บางมื้อกินน้อยจึงเป็นเรื่องธรรมดา
  • กินขนมก่อนมื้อหลัก: กินขนมปังกรอบหรือดื่มน้ำผลไม้มากไป พอถึงเวลากินข้าวก็เลยไม่หิว

พ่อแม่ทำอะไรได้บ้าง? 6 วิธี

1. อาหารใหม่ เริ่มจากคำเล็ก ๆ

วางอาหารใหม่คำเล็ก ๆ ไว้ข้างอาหารที่ลูกคุ้นเคยและชอบ ไม่กินก็ไม่เป็นไร ครั้งหน้าค่อยวางใหม่ เด็กหลายคนต้องเห็นและได้จับมากกว่า 10 ครั้งถึงจะยอมลอง ต้องใช้ความอดทนหน่อย

2. ไม่บังคับ ไม่ติดสินบน ไม่ตีตรา

"กินผักให้หมดก่อนถึงจะได้กินไอศกรีม" จะทำให้ลูกรู้สึกว่าผักเป็นงานน่าเบื่อ ส่วนของหวานคือรางวัล และอย่าพูดต่อหน้าลูกว่า "เด็กคนนี้เลือกกินมาก" เพราะลูกจะเชื่อจริง ๆ ว่าตัวเองเป็นคนเลือกกิน

3. ผู้ใหญ่เลือกว่ากินอะไร ลูกเลือกว่ากินเท่าไร

พ่อแม่มีหน้าที่เตรียมอาหารที่สมดุล และกำหนดว่าจะกินเมื่อไรและที่ไหน ส่วนลูกเลือกว่าจะกินไหมและกินเท่าไร ฟังความรู้สึกจากท้องของตัวเอง ไม่จำเป็นต้องให้กินจนหมดชาม

4. ให้ลูกได้ลงมือด้วย

ไปซื้อกับข้าว ล้างผัก แกะถั่ว จัดชามและช้อนส้อมด้วยกัน ผักที่ลูกได้จับและเตรียมเอง ลูกมักยอมกัดสักคำมากกว่า

5. กำหนดเวลามื้ออาหารและของว่างให้แน่นอน

กำหนดเวลามื้อหลักและของว่างให้เป็นเวลา ระหว่างมื้อไม่ควรให้ขนมหรือเครื่องดื่มรสหวานเรื่อย ๆ ถ้ากระหายน้ำก็ให้ดื่มน้ำเปล่า ลูกที่มาถึงโต๊ะอาหารด้วยความหิวนิด ๆ จะยอมกินมากกว่า

6. ทำให้โต๊ะอาหารเป็นเรื่องสบาย ๆ

ปิดหน้าจอ แล้วนั่งกินข้าวพร้อมกันทั้งครอบครัว ผู้ใหญ่กินอาหารหลากหลายอย่างมีความสุขให้ลูกเห็น คือตัวอย่างที่ดีที่สุด ชวนคุยเรื่องสี รูปร่าง หรือเสียงของอาหาร ได้ผลกว่าการเร่งว่า "กินเร็ว ๆ"

นิทานที่เหมาะกับเด็กเลือกกิน

ระหว่างอ่านนิทาน เมื่อลูกเห็นตัวละครกล้าลองกินสักคำ ลูกเองก็จะอยากลองด้วย:

  • คำเล็กนิดเดียว ลองดูสิ (2~3 ปี): ปรียากัดทุกอย่างคำเล็ก ๆ สีเหลือง เขียว ขาว ส้ม เอ๊ะ อร่อยจัง!
  • ข้าวกล่องรูโบ๋ของสมเสร็จน้อย (3~4 ปี): เตี่ยนเตี่ยนเจอไข่สีเหลือง ดูก่อน แตะก่อน แล้วดม ถ้ายังคิดไม่ออกก็บอกออกมา สุดท้ายลองชิมคำเล็ก ๆ
  • ผจญภัยชิมของกินตลาดกลางคืน (3~4 ปี): เดินตลาดกลางคืนกับพ่อ ไข่เจียวหอยนางรม เต้าหู้เหม็น หลู่เว่ย (ของตุ๋นน้ำซีอิ๊ว) ลูกบอลมันเทศสีม่วง ลองคำเล็กทุกร้าน
  • ฐานลับของผัก (4~5 ปี): กระต่ายน้อยไปเก็บบรอกโคลีที่สวน ผักที่เก็บเองก็ยอมลองกัดหนึ่งคำ
  • ห้องเรียนอาหารวิเศษ (4~5 ปี): ในห้องอาหารวิเศษ แครอตเป็นดาว พริกหวานเป็นหัวใจ อาหารทำเองอร่อยที่สุด
  • บัตรภารกิจผู้ช่วยครัวน้อย (3~6 ปี): หนึ่งบัตรหนึ่งงาน ตั้งแต่ล้างผักถึงจัดชามตะเกียบ ช่วยกันทำมื้อเย็น

ดูหนังสือเพิ่มเติมได้ในหัวข้อ "การกินและโภชนาการ"

คำถามที่พบบ่อย

ลูกกินแต่ข้าวเปล่ากับกับข้าวไม่กี่อย่าง จะได้สารอาหารไม่พอไหม?

ไม่ต้องดูแค่มื้อเดียว ลองดูว่าทั้งสัปดาห์ลูกกินอะไรไปบ้าง เด็กหลายคนบางมื้อกินน้อย บางวันกินเยอะ ถ้าลูกยังร่าเริงมีแรงและน้ำหนักค่อย ๆ เพิ่มขึ้น โดยรวมมักจะไม่เป็นไร วางอาหารหลากหลายบนโต๊ะต่อไป ให้ลูกมีโอกาสค่อย ๆ ยอมรับ

ลูกไม่กิน ต้องทำอาหารที่เขาชอบแยกให้ไหม?

ไม่แนะนำให้ทำแยกทุกครั้ง ในอาหารของทั้งบ้าน ให้มีอย่างหนึ่งที่ลูกยอมกินเป็นประจำ ลูกจะได้มีอะไรกินแน่นอน และยังมีโอกาสได้เห็นและลองกับข้าวอย่างอื่นด้วย

กรณีไหนควรปรึกษาแพทย์?

ถ้าน้ำหนักลูกไม่เพิ่มหรือลดลง กินอาหารได้น้อยชนิดมากและน้อยลงเรื่อย ๆ สำลักหรือขย้อนบ่อยเวลากิน ปวดท้องหรือท้องผูกบ่อย หรือวิตกกังวลมากทุกครั้งที่ถึงเวลากินข้าว ลองปรึกษากุมารแพทย์ และถ้าจำเป็นก็ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักโภชนาการ

แหล่งอ้างอิง


ได้กินข้าวด้วยกัน สำคัญกว่ากินหมดจาน กอดนิทานมีนิทานภาพสำหรับเด็ก 2–6 ปีมากกว่า 600 เล่ม แบ่งตามช่วงวัย เลือกเรื่องให้เข้ากับสิ่งที่ลูกกำลังเจออยู่ได้เลย

หนังสือภาพที่เหมาะจะอ่านด้วยกัน

คำเล็กนิดเดียว ลองดูสิ

2~3 ปี

ปรียากัดทุกอย่างคำเล็ก ๆ สีเหลือง เขียว ขาว ส้ม เอ๊ะ อร่อยจัง!

ข้าวกล่องรูโบ๋ของสมเสร็จน้อย

3~4 ปี

เตี่ยนเตี่ยนเจอไข่สีเหลือง ดูก่อน แตะก่อน แล้วดม ถ้ายังคิดไม่ออกก็บอกออกมา สุดท้ายลองชิมคำเล็ก ๆ

ผจญภัยชิมของกินตลาดกลางคืน

3~4 ปี

เดินตลาดกลางคืนกับพ่อ ไข่เจียวหอยนางรม เต้าหู้เหม็น หลู่เว่ย (ของตุ๋นน้ำซีอิ๊ว) ลูกบอลมันเทศสีม่วง ลองคำเล็กทุกร้าน

ฐานลับของผัก

4~5 ปี

กระต่ายน้อยไปเก็บบรอกโคลีที่สวน ผักที่เก็บเองก็ยอมลองกัดหนึ่งคำ

ห้องเรียนอาหารวิเศษ

4~5 ปี

ในห้องอาหารวิเศษ แครอตเป็นดาว พริกหวานเป็นหัวใจ อาหารทำเองอร่อยที่สุด

บัตรภารกิจผู้ช่วยครัวน้อย

3~6 ปี

หนึ่งบัตรหนึ่งงาน ตั้งแต่ล้างผักถึงจัดชามตะเกียบ ช่วยกันทำมื้อเย็น

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

ทุกหัวข้อ

คืนนี้ อ่านด้วยกันสักเล่ม

ดาวน์โหลดฟรี อ่านได้ทั้งมือถือและแท็บเล็ต