กอดนิทาน

ลูกไม่ยอมแปรงฟันทำยังไงดี? สาเหตุที่เด็ก 2-6 ขวบต่อต้านการแปรงฟัน และ 6 วิธีรับมือ

"ไม่แปรง!" "หนูแปรงแล้ว!" ทุกคืนต้องมีศึกแปรงฟันใช่ไหม? สบายใจได้ก่อนเลยว่า เด็ก 2-6 ขวบต่อต้านการแปรงฟันเป็นเรื่องปกติมาก ไม่ได้แปลว่าคุณพ่อคุณแม่ทำอะไรผิด

ลูกไม่แปรงฟันทำยังไงดี? — 6 วิธีทำให้การแปรงฟันง่ายขึ้น

บทความนี้รวบรวมสาเหตุที่ลูกไม่ยอมแปรงฟัน สิ่งที่พ่อแม่ทำได้ และนิทานแปรงฟันที่อ่านไปพร้อมกับลูกได้

ทำไมลูกถึงไม่ยอมแปรงฟัน?

  • รู้สึกไม่สบาย: แปรงสีฟันขยับไปมาในปาก รสชาติยาสีฟัน หรือแปรงโดนเหงือก ล้วนเป็นความรู้สึกแปลกใหม่สำหรับเด็ก
  • อยากตัดสินใจเอง: ราว 2 ขวบขึ้นไป เด็กเริ่มอยาก "เลือกเอง" การแปรงฟันเป็นสิ่งที่ผู้ใหญ่สั่ง การพูดว่า "ไม่" จึงเป็นการฝึกแสดงความคิดเห็น
  • กำลังเล่นสนุก: การแปรงฟันมักอยู่ช่วงก่อนนอน เท่ากับต้องหยุดเล่นแล้วเตรียมเข้านอน ลูกก็ย่อมไม่อยากทำ
  • เหนื่อยเกินไป: ตอนกลางคืนเด็กมักหมดแรง ไม่ว่าขออะไรก็ทำให้อารมณ์ปะทุได้ง่าย
  • ไม่เข้าใจว่าแปรงไปทำไม: ฟัน "ดูสะอาดอยู่แล้ว" ลูกเลยไม่เข้าใจว่าแปรงฟันมีประโยชน์อะไร

พ่อแม่ทำอะไรได้บ้าง? 6 วิธี

1. ทำเวลาเดิม ลำดับเดิม

ใส่การแปรงฟันเข้าไปในกิจวัตรประจำวัน เช่น "กินข้าวเช้าเสร็จแล้วแปรงฟัน" "อาบน้ำ ใส่ชุดนอน แปรงฟัน อ่านนิทาน" ทำลำดับเดิมทุกวัน ลูกจะรู้ว่าต่อไปจะเกิดอะไรขึ้น และไม่ต้องต่อรองกันทุกครั้ง แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งก่อนนอนต้องแปรงทุกครั้ง ครั้งละประมาณ 2 นาที

2. ให้ลูกได้เลือกเรื่องเล็กๆ

จะแปรงหรือไม่แปรงเลือกไม่ได้ แต่ให้ลูกเลือกได้ว่า จะใช้แปรงสีฟันสีฟ้าหรือสีเหลือง? แปรงข้างบนหรือข้างล่างก่อน? ยืนบนเก้าอี้เล็กหรือนั่งบนตักแม่? เมื่อได้มีส่วนตัดสินใจบ้าง ลูกจะยอมให้ความร่วมมือมากขึ้น

3. เปลี่ยนการแปรงฟันให้เป็นเกม

ร้องเพลงแปรงฟันไปด้วย หรือเล่น "มาดูซิว่ามีอะไรซ่อนอยู่ในซอกฟัน" "แปรงเจ้าตัวร้ายออกจากฟันกันเถอะ" เมื่อลูกสนุกกับเกม ก็จะไม่ค่อยคิดแต่ว่า "ไม่เอา" ระหว่างเล่นก็ต้องยืนหรือนั่งให้เรียบร้อย ไม่อมแปรงสีฟันเดินไปมา

4. ให้ลูกแปรงเองก่อน แล้วผู้ใหญ่แปรงซ้ำ

ให้ลูกถือแปรงสีฟันฝึกแปรงเองก่อน เพื่อตอบสนองความรู้สึก "หนูทำเอง" จากนั้นบอกว่า "ถึงตาพ่อแม่ตรวจบ้างนะ" แล้วผู้ใหญ่ช่วยแปรงให้สะอาด กล้ามเนื้อมือของเด็กยังพัฒนาอยู่ จนถึงราว 7-8 ขวบก็ยังต้องให้ผู้ใหญ่ช่วยแปรงหรือตรวจ

5. พ่อแม่แปรงไปด้วยกัน

เด็กชอบเลียนแบบ ทั้งครอบครัวยืนแปรงฟันด้วยกัน แล้วดูกันว่าฟันใครเงาวับ ได้ผลกว่าการสั่งให้ลูกแปรงฝ่ายเดียว

6. แปรงเบาๆ แปรงเสร็จแล้วชม

เลือกแปรงสีฟันเด็กที่ขนแปรงนุ่มและหัวแปรงเล็ก แปรงด้วยแรงเบาๆ ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ความเข้มข้นอย่างน้อย 1000 ppm เด็กต่ำกว่า 3 ขวบใช้ประมาณเท่าเมล็ดข้าว เด็ก 3-6 ขวบใช้ประมาณเท่าเมล็ดถั่วลันเตา ผู้ใหญ่เป็นคนบีบยาสีฟัน และเก็บไว้ในที่ที่ลูกหยิบไม่ถึง แปรงเสร็จให้ลูกบ้วนยาสีฟันทิ้งก็พอ ไม่ต้องกลั้วน้ำเยอะ แปรงเสร็จแล้วชมให้ชัดว่าลูกทำอะไรได้ดี เช่น "วันนี้อ้าปากกว้างมากเลย เก่งจัง" ให้การแปรงฟันเป็นเรื่องที่ภูมิใจ

นิทานสำหรับเด็กที่ไม่ชอบแปรงฟัน

การอ่านนิทานเรื่องแปรงฟันช่วยให้ลูก "เข้าใจ" การแปรงฟันจากในหนังสือก่อน แล้วค่อยถึงตาตัวเอง:

  • แปรงสีฟันเต้นชาชาช่า (2~3 ปี): ดิเอโกกับย่าตามเสียงเพลง แปรงบน แปรงล่าง แปรงสีฟันเต้นชาชาช่า!
  • แปรงสีฟันวิเศษ (2~3 ปี): นักเวทน้อยโบกแปรงสีฟันเป็นไม้กายสิทธิ์ แปรงข้างบน แปรงข้างล่าง ปีศาจฟันผุหนีไปแล้ว
  • ปราสาทฟันของเจ้าหญิง (3~4 ปี): ฟันของเจ้าหญิงเหมือนปราสาท ปีศาจลูกกวาดบุกโจมตี อัศวินแปรงฟันช่วยปกป้อง
  • ทีมผจญภัยฟันของย่าหย่าฮิปโป (3~4 ปี): ทีมสำรวจแปรงสีฟันหาเศษอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟัน
  • ความลับนางฟ้าฟันน้ำนม (4~5 ปี): นางฟ้าฟันน้ำนมบอกว่า ฟันเงาวับเกิดจากแปรงทุกวัน
  • ฟันหลุดแล้ว! (5~6 ปี): ฟันซี่แรกของจระเข้น้อยโยกแล้วหลุด ฟันใหม่ขึ้นมาต้องดูแลให้ดี

ดูหนังสือเพิ่มเติมได้ในหมวด "แปรงฟัน อาบน้ำ และล้างมือ"

คำถามที่พบบ่อย

ลูกร้องไห้ไม่ยอมแปรง ควรบังคับแปรงไหม?

บางครั้งที่ลูกอารมณ์แรงมาก หยุดสักครู่ กอดลูกก่อน รอให้สงบลงแล้วค่อยแปรง แต่การแปรงฟันเป็นสิ่งที่ต้องทำทุกวัน จึงไม่แนะนำให้ข้ามไปเลยเพราะลูกร้องงอแง ใช้วิธีเล่นเกม ให้ลูกเลือก และผู้ใหญ่แปรงซ้ำ โดยมากจะค่อยๆ ราบรื่นขึ้น

ลูกบอกว่าจะแปรงเอง ให้แปรงเองอย่างเดียวได้ไหม?

ให้ลูกแปรงเองก่อนได้ เป็นการฝึกท่าทางและสร้างนิสัย แต่เด็กจนถึงราว 7-8 ขวบยังแปรงได้ไม่สะอาด สุดท้ายควรให้ผู้ใหญ่ช่วยแปรงซ้ำอีกรอบหรือตรวจดู

ควรพาลูกไปหาหมอฟันเมื่อไร?

เมื่อฟันเริ่มขึ้นก็พาลูกไปหาหมอฟันได้แล้ว ไปครั้งแรกอย่างช้าก่อนอายุ 1 ขวบ หลังจากนั้นตรวจประมาณทุกครึ่งปี ให้ลูกคุ้นเคยกับการหาหมอฟันตั้งแต่เล็ก ในไต้หวัน เด็กก่อนวัยเรียนเคลือบฟลูออไรด์ได้ฟรีทุกครึ่งปี ช่วยลดฟันผุได้ ถ้าพบว่าฟันมีจุดดำ เปลี่ยนสี ลูกบอกว่าปวดฟัน หรือเหงือกบวมแดงและมีเลือดออกบ่อย ควรรีบพาไปพบหมอฟันหรือกุมารแพทย์

แหล่งอ้างอิง


แปรงฟันเสร็จแล้ว มาอ่านนิทานด้วยกันสักเล่ม กอดนิทานมีนิทานภาพกว่า 600 เล่มสำหรับเด็ก 2-6 ขวบ แบ่งตามช่วงวัย เลือกเรื่องให้เข้ากับสิ่งที่ลูกกำลังเจออยู่ได้

หนังสือภาพที่เหมาะจะอ่านด้วยกัน

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

ทุกหัวข้อ

คืนนี้ อ่านด้วยกันสักเล่ม

ดาวน์โหลดฟรี อ่านได้ทั้งมือถือและแท็บเล็ต