Voorleeskus

Huilt je kind bij het afscheid op de opvang of school? Scheidingsangst bij 2–6 jaar: oorzaken en 6 tips

'Mama, niet weggaan!' 'Ik wil niet naar school!' Elke ochtend een kind dat huilend aan je vastklampt bij de deur. Dat doet je als ouder ook pijn. Maar weet dit: huilen in de eerste tijd op de opvang of school hoort heel vaak bij het wennen. Het laat zien dat je kind een sterke band met je heeft en dat het leert omgaan met een nieuwe omgeving.

Steeds huilen bij de opvang? — Scheidingsangst? 6 tips om te steunen

In dit artikel lees je waarom kinderen huilen, wat je als ouder kunt doen bij het afscheid, en welke prentenboeken over naar school gaan fijn zijn om samen te lezen.

Waarom huilt je kind zo als het naar school moet?

  • Het weet nog niet zeker dat papa of mama terugkomt: Jij weet dat je je kind na school ophaalt. Je kind is dat vertrouwen nog aan het opbouwen.
  • Het heeft nog geen besef van tijd: 'Ik haal je vanmiddag op' is voor een jong kind heel abstract. Het voelt alsof jullie heel lang uit elkaar zijn.
  • De nieuwe omgeving is onbekend: Nieuwe juffen of meesters, nieuwe kinderen, nieuwe regels. Alles moet opnieuw vertrouwd worden, dus het is logisch dat je kind onzeker is.
  • Het is moe of er is iets veranderd thuis: Te weinig slaap, net ziek geweest, een nieuw broertje of zusje of een verhuizing kunnen het afscheid allemaal moeilijker maken.

Wat kun je als ouder doen? 6 tips

1. Vertel van tevoren wat er gaat gebeuren

Praat voor de eerste dag samen over hoe het op school is. Ga als het kan alvast kijken in de klas en kennismaken met de juf of meester. Vertel de avond ervoor nog eens hoe de dag eruit gaat zien. Als je kind weet wat er komt, schrikt het minder.

2. Leg uit 'wanneer ik je kom halen' aan de hand van het dagritme

Zeg niet alleen 'ik ben zo terug'. Zeg liever: 'Je gaat spelen, een tussendoortje eten en een middagdutje doen, en dan komt mama je halen.' Als je kind de tijd kan aftellen met dingen die het kent, voelt het zich veiliger.

3. Maak een vast, kort afscheidsritueel

Een knuffel, een kus, een vast zinnetje, en dan ga je. Doe het elke dag hetzelfde. Zo leert je kind: 'Als we dit gedaan hebben, gaat papa naar zijn werk.' Een lang afscheid maakt het juist moeilijker voor je kind om los te laten.

4. Glip niet stiekem weg

Weggaan als je kind even niet oplet lijkt op dat moment makkelijker. Maar als je kind merkt dat je weg bent, wordt het banger en kan het daarna nog meer aan je hangen. Neem echt afscheid, zodat je kind weet dat je niet ineens verdwijnt.

5. Doe wat je zegt en kom op tijd

Kom op het tijdstip dat je hebt afgesproken. Vooral de eerste weken is dat belangrijk. Elke keer dat je op tijd bent, laat je je kind zien: 'Als papa of mama zegt dat ze komen, dan komen ze ook.' Ga ook niet tussendoor even kijken, want dat maakt het wennen juist lastiger.

6. Luister na school goed naar je kind

Geef je kind eerst een knuffel als je het ophaalt. Vraag niet meteen 'Heb je vandaag gehuild?', maar liever 'Wat heb je vandaag gespeeld?' of 'Wat had je als tussendoortje?' Zo richt je kind de aandacht op de leuke dingen van school.

Prentenboeken voor kinderen die naar de opvang of school gaan

Rond de eerste schooldag verhalen lezen over 'naar school gaan, afscheid nemen en elkaar weer zien' helpt je kind om het eerst in een verhaal te oefenen:

  • Kuikentjes eerste schooldag (2–3 jaar): Kuikentje gaat voor het eerst naar de kleuterschool. Na spelen, een hapje eten en een dutje komt mama hem ophalen.
  • Mama komt terug (2–3 jaar): Mama gaat werken. Het katje speelt, eet iets en doet een dutje. Dan komt mama terug.
  • Tot vanmiddag, zwaai maar! (2–3 jaar): Op haar eerste dag in de opvang speelt Molly met zand, eet een tussendoortje en slaapt even. De deur gaat open: daar zijn haar twee papa's!
  • Ik wil niet naar de kleuterschool (3–4 jaar): Olifantje huilt ’s ochtends en neemt mama’s zakdoek mee, met de afspraak dat ze hem ’s middags haalt.
  • De zakafspraak van Coco de quokka (3–4 jaar): Voor de eerste schooldag zit er een afspraak met papa in zijn zak.
  • De robot wil niet naar school (4–5 jaar): Op zijn eerste schooldag is Pico zenuwachtig. Lele neemt hem mee de klas in.

Meer boeken vind je bij het thema 'Moeite met afscheid nemen'.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft mijn kind huilen als het naar school gaat?

Dat is voor elk kind anders. Sommige kinderen zijn na een paar dagen gewend, andere hebben een paar weken nodig. Veel kinderen worden binnen ongeveer 10 minuten nadat de ouder weg is langzaam weer rustig. Het kan ook zijn dat het een paar dagen goed gaat en je kind daarna weer gaat huilen, bijvoorbeeld na een lange vakantie of na ziekte. Dat komt heel vaak voor. Zolang het over het geheel langzaam beter gaat, hoef je je niet veel zorgen te maken.

Mag mijn kind een knuffel of iets vertrouwds mee naar school nemen?

Vraag eerst aan de juf of meester wat de regels zijn. Als het mag, kan een zakdoekje, een foto van het gezin of een klein knuffeltje je kind helpen. Als het heimwee heeft, kan het er even aan voelen of naar kijken, en dat geeft houvast.

Wanneer is het goed om hulp te zoeken?

Huilt je kind na meer dan een maand nog elke dag heel erg en wordt het helemaal niet beter? Of heeft het voor school vaak buikpijn of hoofdpijn, slaapt het 's nachts slecht, of is het zelfs bij een kort afscheid van het gezin heel erg bang, zodat het dagelijks leven eronder lijdt? Bespreek het dan met de huisarts of kinderarts, of met een kinderpsycholoog.

Bronnen


Goed afscheid nemen, en fijn weer samen zijn. Voorleeskus heeft meer dan 600 prentenboeken voor kinderen van 2 tot 6 jaar, ingedeeld op leeftijd. Zo kies je makkelijk een verhaal dat past bij wat je kind nu meemaakt.

Prentenboeken om samen te lezen

Verwante thema’s

Alle thema’s

Lees er vanavond samen een

Gratis te downloaden. Werkt op telefoon en tablet.