Voorleeskus

Kind bang in het donker: wat kun je doen? Oorzaken en 6 tips (2–6 jaar)

'Mama, niet het licht uitdoen!' 'Er zit een monster onder mijn bed!' Is je kind de laatste tijd bang in het donker? Wees gerust: dit is een heel gewone fase tussen 2 en 6 jaar. Het betekent dat de fantasie van je kind aan het groeien is.

Bang in het donker? — Heel normaal van 2 tot 6: 6 tips

In dit artikel lees je waarom kinderen bang zijn in het donker, hoe je als ouder kunt reageren en welke boekjes fijn zijn om samen voor het slapengaan te lezen.

Waarom is mijn kind ineens bang in het donker?

  • De fantasie wordt rijker: kleuters krijgen steeds meer fantasie. Rond 4 tot 6 jaar zijn kinderen het vaakst bang voor het donker en voor monsters. In het donker zie je niet goed, en dan vult het hoofd zelf monsters en schaduwen in.
  • Fantasie en echt zijn nog lastig uit elkaar te houden: jij weet dat de schaduw van een kledinghanger gewoon een schaduw is. Je kind is dat nog aan het leren.
  • Slapen = afscheid van papa en mama: het licht uit betekent vaak ook 'nu moet ik alleen slapen'. Bang zijn in het donker gaat soms eigenlijk over het moeilijk vinden om los te laten.
  • Nieuwe spanning overdag: net naar de kinderopvang of de basisschool, verhuizen, een nieuwe baby in huis: zulke veranderingen kunnen de angst 's avonds groter maken.

Wat kun je als ouder doen? 6 tips

1. Neem de angst serieus en zeg niet 'Daar hoef je toch niet bang voor te zijn'

Voor je kind is de angst echt. Zeg eerst iets als: 'Je vindt het donker een beetje eng, hè?' Als je kind merkt dat je het begrijpt, heeft het de kracht om samen met jou een oplossing te bedenken.

2. Doe het licht aan en ga samen op onderzoek

Loop voordat het licht uitgaat samen de kamer rond: in de kast hangen kleren, achter het gordijn zit het raam. Je kunt ook met een zaklamp schijnen en kijken van welk ding een schaduw komt. Als je kind het zelf heeft gezien, helpt dat meer dan wanneer een volwassene zegt 'er zijn geen monsters'. Eén keer controleren is genoeg; het hoeft niet elke avond langer te duren.

3. Gebruik een nachtlampje in plaats van het helemaal donker te maken

Het hoeft niet pikdonker te zijn. Een nachtlampje met zacht, warm licht zorgt dat je kind de kamer kan zien, zonder dat het zo fel is dat het inslapen lastig wordt.

4. Een vast ritueel voor het slapengaan

Elke dag rond dezelfde tijd en in dezelfde volgorde: in bad, tanden poetsen, een verhaaltje lezen, welterusten zeggen. Als je kind weet wat er gaat komen, voelt het zich rustiger. Vermijd voor het slapengaan ook enge filmpjes en verhalen.

5. Geef je kind een 'dapperheidsmaatje'

Een knuffel om mee te slapen of een vast welterusten-zinnetje kan een knop worden waarmee je kind zich veilig voelt. Laat je kind het zelf kiezen, dan werkt het nog beter.

6. Praat ook overdag over bang zijn

Pak het niet alleen 's avonds aan. Lees overdag, als je kind goed in zijn vel zit, samen verhalen over bang zijn en praat erover hoe de figuren in het verhaal dapper worden. Dan durft je kind makkelijker te vertellen hoe het zich voelt.

Prentenboeken voor kinderen die bang zijn in het donker

Rustige verhalen met een geruststellend einde helpen je kind om 'licht uit' te koppelen aan 'veilig':

  • Knuffel mij als ik bang ben (2–3 jaar): Donder, een blaffende hond en het donker: met een knuffel wordt het minder eng.
  • Het welterustennestje van de slaapmuis (2–3 jaar): Mimi oefent met roepen naar mama en valt rustig in slaap in het warme nestje.
  • De slaapmissie van Beertje (3–4 jaar): In het donker lijken schaduwen monsters. Met het licht aan blijken het gewone spullen in de kamer.
  • Ook dino’s zijn bang in het donker (3–4 jaar): De grootste, sterkste brachiosaurus durft ’s nachts niet te slapen. Kleine dino’s maken vuurvliegjeslampjes en blijven bij hem.
  • Het speurbureau van de uil voor vreemde geluiden (4–5 jaar): Eén voor één wordt uitgezocht wat de vreemde geluiden in de nacht zijn.
  • Schijn maar met je zaklamp (5–6 jaar): 's Nachts zijn er rare geluiden en schaduwen. Oisin schijnt met zijn zaklamp. Het zijn een regenjas, een tak en een katje!

Meer boeken vind je bij de thema's 'Bang zijn' en 'Slapen'.

Veelgestelde vragen

Moet mijn kind met de grote lamp aan slapen als het bang is in het donker?

Dat raden we niet aan. Te fel licht kan de slaap verstoren; een nachtlampje met zacht licht is genoeg. Als je kind zich wat veiliger voelt, kun je het licht langzaam wat zwakker maken.

Mag ik zeggen: 'Ik heb het monster weggejaagd'?

Af en toe op een speelse manier geruststellen kan geen kwaad. Maar als je elke dag 'monsters moet wegjagen', gaat je kind juist meer geloven dat monsters bestaan. Beter is om samen het licht aan te doen, te controleren en goed te kijken wat een schaduw eigenlijk is.

Hoe lang duurt het voordat de angst voor het donker over is?

Dat verschilt per kind. Meestal wordt het langzaam minder naarmate je kind ouder wordt en meer begrijpt. Is de angst heel sterk, maakt je kind zich ook overdag steeds zorgen, durft het daardoor vaak niet alleen te slapen of krijgt het buikpijn of hoofdpijn? Bespreek het dan met de huisarts of kinderarts, of met een kinderpsycholoog.

Bronnen


Lees samen een boekje en zeg dan pas welterusten. Voorleeskus heeft meer dan 600 prentenboeken voor kinderen van 2–6 jaar, ingedeeld op leeftijd, zodat je een verhaal kunt kiezen dat past bij wat je kind nu meemaakt.

Prentenboeken om samen te lezen

Verwante thema’s

Alle thema’s

Lees er vanavond samen een

Gratis te downloaden. Werkt op telefoon en tablet.